Ezagutu Aiaraldeko udalerriak bere 5 ibilbide aipagarrienen bidez
Amurriok, Aiaraldeko bihotz berdeak, tradizioa, natura eta eguneroko bizitzaren arteko konbinazio perfektua eskaintzen du. Hiri-ibilbide hau plaza nagusitik abiatzen da, eta Artzubiaga, El Refor eta Aldaiturriaga bezalako auzo enblematikoak zeharkatzen dituen pasealeku osasungarri eta irisgarri batez gozatzeko aukera ematen du. Publiko guztientzat pentsatua, ibilaldi hau ezin hobea da bertako bizitza ezagutzeko, aire garbia arnasteko eta inguru seguru zein atsegin baten xarma duten txokoak ezagutzeko. Gainera, bertako jendearen bizitzara hurbiltzeko eta Amurrioko abegikortasunaz gozatzeko aukera paregabea da.
FITXA TEKNIKOA
- Ibilbide mota: Zirkularra (hirikoa eta osasungarria)
- Hasiera eta amaiera: Amurrioko Plaza
- Ibilbidea: Plaza – Artzubiaga – El Refor – Aldaiturriaga – Plaza
- Luzera: 5,2 km
- Desnibel metatua: 42 m
- Batez besteko iraupena: 1o 15 min
- Zailtasuna: Txikia
- Nabarmentzeko guneak: El Refor Auzoa, Aldaiturriaga parkea, hiri-bizitza eta berdeguneak
GOMENDIOAK
- Adin guztietarako ibilbide perfektua: ibiltzeko, korrika egiteko edo familian joateko aproposa.
- Oinetako erosoak, ibilbidea ia erabat hirikoa bada ere.
- Itzala duten tarteak, bankuak eta parkeak ditu etenaldiak egiteko.
- Bidegorritik saihesbide bat dago, ibilbide laburragoa nahi izanez gero.
- Ibilbidea partzialki seinaleztatuta dago: trazadura arretaz jarrai ezazu.
- Aprobetxa ezazu zentroko dendak, museoak eta tabernak ezagutzeko: tokiko kultura izkina bakoitzean.
Okondo bailara lasaia da, Ganekogorta mendiaren babesean zabaltzen diren baserriz, zelai berdez eta basoz betea. Bere landa-auzoek eta Kurtziaga edo Kastillozar bezalako gailurrek larreen eta pinudien artean ibiltzera gonbidatzen dute, abereek eta baserri bihurtutako dorre zaharrek lagunduta. Ibilbide honek Villachicatik Bikirrioko tontorrera eramango gaitu, baso inguruak zeharkatuz eta Otaolako San Sebastian ermitan geldialdi berezia eginez. Mendi ibilbide zorrotza, ezin hobea Okondo bere garaietatik ezagutu eta landa arima arnastu nahi dutenentzat.
FITXA TEKNIKOA
- Ibilbide mota:Zirkularra (mendizalea)
- Hasiera eta amaiera: Villachica (Okondo)
- Ibilbidea: Villachica – Bikirrio – Otaolako San Sebastián – Villachica
- Luzera: 12 km
- Desnibel metatua: 690 m
- Batez besteko iraupena: 4h
- Zailtasuna: Handia
- Nabarmentzeko guneak: Bikirrioko igoera, Otaolako ermita, haranaren eta Ganekogortaren gaineko bistak
GOMENDIOAK
- Ibilbide luzeetara eta desnibeletara ohituta dauden pertsonentzako ibilbide gomendagarria.
- Nahikoa ur eta janari pixka bat eraman: ez dago iturririk ez zerbitzurik ibilbidean zehar.
- Kontsulta ezazu eguraldiaren aurreikuspena irten aurretik eta ondo hornitu mendirako.
- Arretaz erreparatu hirigunetik hurbilen dauden tarteetako seinaleztapenari.
- Baso-ingurunea eta abeltzaintzako fauna errespeta itzazu: zaratarik atera gabe ibili
- Aukera baduzu, Astobiza upeltegia bisitatu edo udaberrian hurbildu Baserriaren Azokara: % 100eko landa-esperientzia.
Aiaraldeko Kuadrillaren ipar-mendebaldeko muturrean, Artziniegak leku gutxitan bezala uztartzen ditu ondare-aberastasuna eta ingurune natural pribilegiatua. Ibilbide zirkular hau Erdi Aroko hiribilduaren bihotzetik abiatzen da, Monumentu Multzo Historiko-Artistiko izendatutik, eta bere inguruen edertasuna ezagutzera garamatza: landa-bideak, basoak, baserri zaharrak eta historia duten txokoak. Ibilbidean zehar, San Antonio baseliza bisitatu eta paisaia irekiez eta Arabako bailara hau ixten duten mendien ikuspegiez gozatu ahal izango dugu. Hori guztia, bere alde zaharreko trazadura harriztatu eta bakarrera itzultzeko.
FITXA TEKNIKOA
- Ibilbide mota: Zirkularra
- Hasiera eta amaiera: Geltoki Plaza, Artziniega
- Ibilbidea: Artziniega – Sojoguti – Berrones – Presa – San Antonio – Artziniega
- Luzera: 9,3 km
- Desnibel metatua: 220 m inguru
- Batez besteko iraupena:2o 45 min
- Zailtasuna: Ertaina
- Nabarmentzeko guneak: Sojoguti eliza, Berrones ingurua, presa, San Antonio ermita, Artziniegako hirigune historikoa
GOMENDIOAK
- Kontsultatu eguraldia irten aurretik eta arropa egokia eraman..
- Oinetako erosoak, batez ere euria egiten duenean: zati batzuk lokaztuta egon daitezke.
- Ura eta janari pixka bat eraman. Tarteko zerbitzurik gabeko eremuak daude.
- Arretaz zeharkatu A-2602 errepidea San Antoniora iristean.
- Errespetatu landa-ingurunea eta ingurune naturala: ez utzi hondakinik eta ez irten bidezidorretik.
- Aprobetxatu amaieran Artziniegako Erdi Aroko kaleetan barrena galtzeko: amaiera ezin hobea ibilbide bat osatzeko.
Laudio Aiaraldeko herrigunerik hiritarrena eta populatuena da, baina, hala ere, harrigarria gertatzen da bere ingurune naturala, nagusitzen diren haran itxi, mendi enblematikoak tarteko, landa-auzoekin, ermitekin eta historia duten txokoekin lotzen duten bidezidor sarearekin kontatzeagatik. Ibilbide zirkular hau erdigunetik bertatik abiatzen da, Lamuza plazatik, eta Arraño, Larrazabal edo Markuartu bezalako auzoak ezagutzera gonbidatzen gaitu; horrez gain, ondare elementuak ditu esaterako San Roke eta San Juan ermitak, edo Barbaragoiko karobi zaharra. Ihesaldi ezin hobea naturaren eta hiri-bizitzaren arteko kontrasteaz gozatzeko.
FICHA TÉCNICA
- Ibilbide mota: Zirkularra (R2 / PR-A 35ekin konektatzen da)
- Hasiera eta amaiera: Lamuzako Plaza, Laudio
- Ibilbidea: Lamuza – Arraño – Larrazabal – San Juan – Lamuza
- Luzera: 8,5 km inguru
- Desnibel metatua: 270 m
- Batez besteko iraupena: 2o 30 min
- Zailtasuna: Ertaina
- Nabarmentzeko guneak: San Roke ermita, Arraño eta Larrazabal auzoak, San Juan ermita, Barbaragoiko karobia
GOMENDIOAK
- Oinetako egokiak erabil itzazu, batez ere lur-tarteetan edo euri egunen ondoren
- Aprobetxa itzazu hiriguneko zerbitzuak pasealekuaren aurretik edo ondoren.
- Ura eraman: herrigunetik gertu dagoen ibilbidea bada ere, ibilbidean ez dago iturririk.
- PRaren eta R2 ibilbidearen seinaleak errespeta itzazu.
- Errespeta itzazu landa-auzoak: isilik egon, ez inbaditu jabetza pribatuak.
- Goza ezazu Laudio definitzen duten ingurune naturalaren eta hiri-dinamismoaren arteko kontrasteaz.
Aiaraldea, Arabako iparraldean kokatuta dagoen eskualdea, bere historia, paisaia eta landa-bizitzaren arteko orekagatik nabarmentzen da. Aiarako udalerriaren bihotzean, Arespalditzako herriguneak ongi etorria ematen digu harana zeharkatzen duen ibilbide zirkular honetarako abiapuntu ezin hobe gisa, Gorobel mendiak atzean dituela, eta balio etnografikoz betetako txokoak deskubritzen dizkigu. Bidea basoen, antzinako bidexken eta Izoria bezalako herrixken artean doa. Etxaurrenetik, bista panoramikoek lurralde honen benetakotasunarekin konektatzera gonbidatzen gaituzte.
FITXA TEKNIKOA
- Ibilbide mota: Zirkularra (Tokiko bidexka – SL gisa homologatua)
- Hasiera eta amaiera: Arespalditza
- Ibilbidea: Arespalditza – Etxaurren – Izoria – Arespalditza
- Luzera: 10 km
- Desnibel metatua: 355 m
- Batez besteko iraupena: 3 ordu
- Zailtasuna:Ertaina
- Nabarmentzeko guneak: Etxaurrengo behatokia, Izoria inguruak, paisaia atlantikoak
GOMENDIOAK
- Kontsultatu eguraldiaren iragarpena irten aurretik
- Mendian ibiltzeko oinetako erosoak eta arropa egokia eraman
- Ez ahaztu ura eta janari pixka bat eramatea: ibilbidean ez dago hornidura punturik
- Jarraitu bidexkaren markei eta errespetatu seinaleak
- Ez utzi hondakinik: zaindu ingurune naturala.
- Aprobetxa itzazu Arespalditzan ibilaldiaren aurretik edo ondoren topatzen dituzun zerbitzuak (tabernak, atsedenlekuak, aparkalekuak, etab.).
Beste ruta desberdinak ingurunea ezagutzeko
- Sopeñako Errege Bidea GR-284
- Artzaintza Naturbidea GR-282
- Nerbioiko Parke Lineala
- Burdin Hesiaren ibilbidea
- PR-A 37 Aspaltza Zirkularra
Sopeñako Errege Bideak, Gorobel mendilerroa zeharkatzen du Urduñatik Menako haraneraino. Aldi berean, Amurriotik datorren eta ibilbidearekin bat egiten duen beste bide bat dago, ondoren, Aiaratik Artziniegako Erdi Aroko hiribildura doana.
Erdi Aroan, merkatarien komunikazio ardatz nagusia izan zen bide hau. Gaur egun, naturaren amoranteek 66 km horiek etapa ezberdinetan egin ditzakete, eta bertan monumentu megalitikoak eta paisaia izugarriak aurkituko dituzte.
Artzaintza Naturbidea 19 etapako 485 km ko ibilbidea da; Araba, Gipuzkoa, Bizkaia, Burgos eta Nafarroako artzaintza tradiziozko guneetatik igarotzen da. Etapa horietako bik Aiaraldea zeharkatzen dute.
Alde batetik, ibilbidearen zati bat Izarratik Urduñara doa, eskualdean Nerbioi ibaiaren ur jauzian sartu eta Gorobel mendilerroaren horma karstiko ikaragarria jarraitzen du, Santiago Mendiko monumentu naturaletik. Bidean, artzainek otsoa ehizatzeko erabiltzen zituzten otso tokien errepresentazioa ikus daiteke. Egun zaharberrituta, oraindik artzain eta otsoen artean dagoen bataila erakusten du.
Bestalde, etapen artean Garrastatxutik pasatzen den aldaera bat dago, eta hartan Gorbeiako Parke Naturalaren sarbideetako bat dago. Garrastatxuko Ama Birjinaren baselizaren inguruan, paraje lasai eta atseginez goza daiteke familian edota lagunekin, egun ederra igarotzeko dauden atsedenlekuetan. Era berean, puntu honetatik Oderiaga (1245m), Nafarkorta (1019m) eta Gorbeia (1481m) maitatura ere igotzeko aukera dago.
GR honek, mendizaletasuna praktikan jartzeko ibilbide anitz eskaintzeaz gain, artzain ondarea erakusten du antzinatik abereen igarobide moduan erabilitako hainbat landa bide, basabide eta antzinako eskorga bide eta bidezidorretan zehar.
Nerbioi ibaia, zeina urteetan zehar eskualdeko industria txikien eta handien arteko lotura izan den, azken hamarraldian nabarmenki aldatu da; izan ere, ingurune erakargarri eta ingurugiro zaindu bilakatu da. Egun, Nerbioiko parke linealaren bitartez gozatu dezakegu.
Ibilbideak, 8 km tan zehar, Laudio, Aiara eta Amurrio herriak, historiaz betetako baserriak eta edertasun naturala ezagutzeko aukera eskaintzen du. Bizikletaz zein oinez egiteko biziki aproposa da. Horrez gain, bidea ez denez zaila, nagusientzako eta umeentzako egokia da.
Gaur egun, ibilbidea luzatu egin da Salbioko geltokitik Amurrion kokatutako alemanen eskolara arte.
Ibilbide zirkular hori Arabatik ere igarotzen da, zehazki, Bizkaiarekin muga egiten duen Laudio udalerritik.
Gerra Zibilean ezarritako defentsa lerroa Laudioko Kamaraka mendiraino iristen da, eta, egun, mendi ibilbide hori egin daiteke.Laudiotik hara iristeko, Ermuko Andre Mariaren santutegitik joan beharra dago.
Ibilbidean zehar lubakiak eta metrailadoreen habiak bisitatu daitezke.
Horrez gain, argibide panelak ere badaude, elurtegiak eta karabiak nola erabiltzen ziren azaltzeko eta Burdin Hesiaren historia oso osorik ezagutzera emateko.
“ZIRKULAR ASPALTZA” deritzon bidexkak 15,6 km ditu, zirkularra da eta Amurrioko kiroldegian hasi eta amaitzen da. Ibilbide laburragoa egin nahi dutenentzat, ibilbidearen bi saihesbide daude.
Bidexka honako auzo zahar hauetatik igarotzen da: Pardio, Mariaka, Aldama, San Roque eta Abiaga. Goikomendi Kuxkumendi eta Izarzako txokoak ere zeharkatzen ditu, eta udalerriko gailurrik altuenetakoa den Aspaltza edo Peña Negrako gailurreraino iristen da, zeinak eremuaren panoramika ederrenetariko batez gozatzeko aukera eskaintzen duen.
Ibilbidea udalerriko baso publikoan kontserbatutako ekosistemetan barrena igarotzen da eta, aldi berean, Amurrioko ingurune naturaleko ingurumen heziketari eskainitako guneak lotzen ditu.
